Βιταμίνη Β1 (Θιαμίνη): Ο Ρόλος της στην Υγεία, η Έλλειψη και οι Τροφές που τη Περιέχουν

Βιταμίνη Β1 ή Θιαμίνη και ο ρόλος της στον οργανισμό

Η βιταμίνη Β1 συμβάλλει στη διάσπαση του πυροσταφυλικού οξέος, το οποίο παράγεται κατά την καύση των υδατανθράκων στον οργανισμό. Η ουσία αυτή, όταν συσσωρεύεται, μπορεί να έχει επιβλαβή επίδραση στο σώμα. Για τον λόγο αυτό, η θιαμίνη θεωρείται απαραίτητη για την ομαλή αφομοίωση των υδατανθράκων και τη σωστή παραγωγή ενέργειας.

Όταν η διατροφή είναι πλούσια σε υδατάνθρακες, αυξάνεται αντίστοιχα και η ανάγκη του οργανισμού σε βιταμίνη Β1. Σε τέτοιες περιπτώσεις, αν δεν υπάρχει επαρκής πρόσληψη, μπορεί να εμφανιστεί ανεπάρκεια θιαμίνης.

Ανεπάρκεια βιταμίνης Β1 και επιπτώσεις στην υγεία

Η έλλειψη της θιαμίνης χαρακτηρίζεται από διαταραχές των περιφερικών νεύρων των άκρων, προβλήματα του καρδιαγγειακού συστήματος και εμφάνιση οιδημάτων. Η πάθηση αυτή είναι γνωστή ως μπέρι-μπέρι και αποτελεί σοβαρή μορφή ανεπάρκειας βιταμίνης Β1.

Οι ανάγκες του οργανισμού σε θιαμίνη αυξάνονται όσο μεγαλύτερη είναι η μυϊκή και πνευματική δραστηριότητα. Επίσης, διπλασιάζονται κατά την εγκυμοσύνη και τη γαλουχία, καθώς και σε περιπτώσεις παθήσεων του πεπτικού συστήματος ή του ήπατος. Ιδιαίτερα αυξημένη ανάγκη σε βιταμίνη Β1 παρατηρείται και σε συνθήκες χαμηλής θερμοκρασίας.

Αντίθετα, η αυξημένη κατανάλωση λιπαρών ουσιών μπορεί να μειώσει τις ανάγκες του οργανισμού σε θιαμίνη.

Συμπτώματα έλλειψης θιαμίνης

Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β1 μπορεί να εκδηλωθεί με:
ανορεξία, νευρικότητα, δυσκοιλιότητα, ζάλη, ναυτία, αϋπνία, κόπωση στα πόδια, πονοκεφάλους, γενική αδυναμία, ακανόνιστους καρδιακούς παλμούς και αναιμία.

Πολλοί ερευνητές έχουν επισημάνει άμεση σχέση μεταξύ της έλλειψης θιαμίνης και της εμφάνισης διαβήτη, καθώς και ορισμένων μορφών καρκίνου, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της επαρκούς πρόσληψής της.

Θεραπευτική χρήση της βιταμίνης Β1

Η βιταμίνη Β1 παράγεται βιομηχανικά σε καθαρή χημική μορφή και εμφανίζεται ως άχρωμοι κρύσταλλοι με πικρή γεύση. Για θεραπευτικούς σκοπούς, η θιαμίνη συνιστάται σε περιπτώσεις υπερκόπωσης, νευρικής εξάντλησης, νευρίτιδων και δερματικών παθήσεων νευρικής αιτιολογίας.

Θεωρείται απαραίτητη για την καλή λειτουργία του εγκεφάλου, του νευρικού συστήματος και του πεπτικού συστήματος, ενώ συμβάλλει και στην υγεία και την ανάπτυξη των επιθηλιακών κυττάρων.

Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Β1

Η βιταμίνη Β1 βρίσκεται σε σημαντικές ποσότητες σε πολλές τροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης. Ιδιαίτερα πλούσιες πηγές είναι τα δημητριακά και τα ψυχανθή, καθώς και η ζυθοζύμη και τα εντόσθια των ζώων, όπως το συκώτι, τα νεφρά και η καρδιά.

Ενδεικτικά τρόφιμα που περιέχουν θιαμίνη είναι

μαγιά μπύρας, βασιλικός πολτός, χοιρινό κρέας, σιτάρι, χαρούπια, σουσάμι, φουντούκια, φακές, αρακάς, φασολάκια, σπαράγγια, ψωμί ολικής άλεσης, κριθάρι, λάχανο, καρότα, πατάτες και ντομάτες.